Δεκέμβριος 2008 – Μετανάστες στην πολιτική; Μια ανωμαλία

Ο Τάλως υπέδειξε χτες ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Ανδρέα Καλύβα, αναπληρωτή καθηγητή πολιτικής επιστήμης του Eugene Lang College στο New School της Ν. Υόρκης.

Προσπάθησα να μεταφράσω το απόσπασμα που πιστεύω ότι αποτελεί την πεμπτουσία του. Δυσκολεύτηκα στην απόδοση του citizenship, καθώς υπηκοότητα, ιθαγένεια, πολιτεύειν, πολιτεύεσθαι μπορούν κατά περίπτωση να χρησιμοποιηθούν γι ‘ αυτό. Τελικά επέλεξα την περίφραση ιδιότητα του πολίτη. Παρέλειψα τις σημειώσεις, οι οποίες, όπως και όλο το άρθρο, είναι πολύ ενδιαφέρουσες. Κείμενο σε αγκύλες είναι δικές μου προσθήκες. Οι εμφάσεις (πλαγιογραφή) είναι του συγγραφέα. Δεν του ζήτησα την άδεια για τη μετάφραση, ελπίζω να μην έχω υποπέσει σε χοντρά λάθη:

Ο Σόλων έβλεπε ότι, ενώ η πόλη ήταν συχνά σε κατάσταση πολιτικής διαμάχης, ορισμένοι πολίτες από τεμπελιά αρκούνταν να αφήνουν τα πράγματα να κυλούν, και εξέδωσε νόμο για να τους αντιμετωπίσει. Θέσπισε πως, όταν επικρατεί πολιτική σύγκρουση, οποιοσδήποτε δεν ενώνει τις δυνάμεις του με κάποιο από τα αντίπαλα μέρη, θα στερείται τα πολιτικά του δικαιώματα και θα παύει να είναι μέλος της πόλης.

Αριστοτέλη, Αθηναίων Πολιτεία

[…]

Σε σύγκριση με τον ασθενικό μεταναστευτικό ακτιβισμό στις επίσημες [συνδικαλιστικές] ενώσεις και τη θεσμοθετημένη πολιτική, η εξέγερση [του Δεκέμβρη] άνοιξε νέους χώρους για την ιδιότητα του πολίτη από τα κάτω, πραγματώνοντας ένα δημόσιο κανόνα, εκτείνοντας τη χρήση του όρου, καθιστώντας τον ευρύτερο, εντέλει μεταμορφώνοντάς τον ριζικά. Ενώ στη συνήθη πολιτική της θεσμοθετημένης κοινωνίας οι μετανάστες είναι κυρίως άτομα ιδιώτες, εργάτες, που απολαμβάνουν (όταν το κάνουν) τυπικά ιδιωτικά δικαιώματα που περιορίζονται στην αστική και ιδιωτική σφαίρα της κοινωνικής ζωής και της οικονομικής παραγωγής, η εξέγερση αποτέλεσε το προσκήνιο για τη δημόσια εμφάνιση τους ως ενεργών και εμπλεκομένων παικτών. Εισήλθαν στον πολιτικό χώρο της πόλης για να γίνουν πολιτικοί παράγοντες. Ως άτομα με ένα αυστηρό αλλά ασταθές νομικό καθεστώς, στερούμενα τις πολιτικές ελευθερίες των Ελλήνων πολιτών, οι εξεγερμένοι μετανάστες, κατά παράβαση του ισχύοντος νομικού καθεστώτος και των δομών ιεραρχίας και αποκλεισμού, άσκησαν πολιτική και καρπώθηκαν ένα πλεόνασμα ελευθερίας για να πραγματοποιήσουν αυτό που δεν τους επιτρέπεται. Έγιναν άτυποι πολίτες, πολίτες de facto αλλά όχι de jure, δηλαδή, πολίτες ενάντια στο νόμο. Παράνομα, ή, με τον προφητικό όρο του Στάθη Γουργουρή, σε «καταφατική ανομία», σε παρανομία. Χωρίς κάποιο αντίστοιχο δικαίωμα, μη καλοδεχούμενοι και απρόσκλητοι, διείσδυσαν στο πολιτικό χώρο. Η πολιτική τους έλευση, επομένως, ήταν παράνομη, μια παραβίαση της συνταγματικής τάξης. Στην ουσία, αποτελεί μια συνταγματική παραβίαση μιας θεμελιώδους κανονιστικής αρχής, αυτής της ιδιότητας του πολίτη [ή της νόμιμης υπηκοότητας].

Κατά το χρόνο της εξέγερσης, σε σχέση με την τυπική συμμετοχή στην πολιτική ζωή της χώρας, το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι (σε τοπικές, εθνικές και Ευρωπαϊκές εκλογές) περιοριζόταν αυστηρά στους Έλληνες πολίτες. Αυτό το καθεστώς αποκλεισμού απορρέει από το συνταγματικό προσδιορισμό του λαού με το έθνος. Ακριβέστερα, σύμφωνα με το Τμήμα Β΄ του ελληνικού Συντάγματος, οι μετανάστες που είναι νόμιμοι κάτοικοι δεν είχαν το δικαίωμα να συνέρχονται και να συναθροίζονται (άρθρο 11), ούτε να μετέχουν σε ενώσεις (άρθρο 12). Μαζί με άλλα έξι, τα δικαιώματα αυτά ανήκαν αποκλειστικά σε Έλληνες πολίτες. Αν και απολαμβάνουν τα υπόλοιπα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα που προβλέπει το Σύνταγμα, οι «νόμιμοι» μετανάστες δεν μπορούν να γίνουν επίσημα μέλη κομμάτων ή να συμμετέχουν σε επαγγελματικές ενώσεις. Έτσι, με τη συμμετοχή τους στο γεγονός της εξέγερσης, οι επαναστατημένοι μετανάστες παραβίασαν ένα συνταγματικό δικαίωμα προνομιακού καθεστώτος και νόμιμου αποκλεισμού. Έγιναν προσωρινά πολίτες μέσω μιας συνταγματικής παραβίασης. Παραβίασαν το θεμελιώδη συνταγματικό κανόνα της ιδιότητας του πολίτη [της υπηκοότητας;] και του νόμιμου ανήκειν, προκειμένου να επιτελέσουν και έτσι να αποκτήσουν αυτήν την ίδια την ουσία του εν λόγω κανόνα. Πραγμάτωσαν την ιδιότητα του πολίτη έξω από την εθνική της νομική μορφή.

Με την ανυπακοή στο νόμο, ένα νόμο που καθιερώνει τον πολιτικό τους αποκλεισμό, οι εξεγερμένοι μετανάστες αναβίωσαν και επέκτειναν την ιδέα του Σόλωνα για την ιδιότητα του πολίτη, που στηρίζεται στην αγωνιστική δέσμευση, στη σύνταξη με τη μία ή την άλλη πλευρά στα δημόσια ζητήματα, και στην επιλογή συγκεκριμένης άποψης στην πολιτική σφαίρα κατά τη διάρκεια μιας στάσης. Όπως διορατικά ερμήνευσε ο Πλούταρχος, με το νόμο αυτό ο Σόλων εννοούσε ότι «ο άνθρωπος δεν πρέπει να αδιαφορεί για το κοινό καλό, τακτοποιώντας τις ιδιωτικές του υποθέσεις με ασφάλεια και εφησυχάζοντας στο γεγονός ότι δεν έχει μερίδιο στα δεινά και τις δυστυχίες της χώρας του. Αλλά θα πρέπει αμέσως να υιοθετεί τις καλύτερες και πιο δίκαιες θέσεις, να μοιράζεται τους κινδύνους τους και να προσφέρει τη βοήθεια του, αντί να περιμένει στην ασφάλεια για να δει ποια άποψη θα επικρατήσει». Το χαρακτηριστικό γνώρισμα της ιδιότητας του πολίτη είναι η συμμετοχή στα κοινά. Η συμμετοχή των πολιτών είναι πράξη επιλογής, διάκρισης ανάμεσα σε φίλους και εχθρούς, απόφασης για τη θέση τους στο πολιτικό πεδίο, επιλογή πλευράς στα δημόσια ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος. Ο νόμος του Σόλωνα επικαλείται μια αντίληψη της ιδιότητας του πολίτη κατάλληλη για αντιπαραθέσεις και ανταγωνισμούς, όταν οι κίνδυνοι στράτευσης του πολίτη είναι σημαντικά υψηλότεροι και ο θεσμός της πόλης γίνεται το αντικείμενο της διαφωνίας. Η πολιτική ένταξη παύει να είναι απλώς ζήτημα προβλεπόμενων νομικών δικαιωμάτων και τυπικών προνομίων, καθαρής νομιμότητας και αφηρημένης διαδικαστικότητας· γίνεται και ζήτημα άτυπων συγκεκριμένων ενεργειών που αμφισβητούν την υπάρχουσα κατανομή των εξουσιών και τις θεσμοθετημένες δομές εξουσίας και εκπροσώπησης στο όνομα του κοινού συμφέροντος. Δεν είσαι πολίτης μόνο όταν ο νόμος το εγκρίνει. Μπορεί να γίνει κανείς πολίτης πέρα από δικανικές κατηγορίες και νομικές κατασκευές χωρίς τα αντίστοιχα τυπικά πολιτικά δικαιώματα: ένας πολίτης χωρίς δικαιώματα. Η συμμετοχή των μεταναστών στις διαμαρτυρίες επαναφέρει τη δημοκρατική θεωρία από τη νομική και τυπική ύπαρξη της ιδιότητας του πολίτη στη συγκεκριμένη θέσπισή της και την πραγματική άσκησή της -έξω ή ενάντια στο νόμο. Φανέρωσε τη μη νομικίστικη διάσταση μιας ουσιώδους, χωρίς μεσάζοντες, μορφής της ιδιότητας του πολίτη. Η εξέγερση του Δεκεμβρίου για μικρό διάστημα εξέτινε τα όρια του πολιτικού, διεύρυνε την πρακτική της δημοκρατικής δράσης, και συμπεριέλαβε εκείνους που διαφορετικά αποκλείονται από τα κοινά. Περιέλαβε άμεσες μορφές συμμετοχής του πολίτη που αποσταθεροποίησαν τις υπάρχουσες νομικές και συμβολικές αντιλήψεις της ιδιότητας του πολίτη και αμφισβήτησαν θεσμοθετημένες μορφές αποκλεισμού. Με αυτόν τον τρόπο, η συμμετοχή των μεταναστών στην εξέγερση έχει μερικές εκτεταμένες συνέπειες για τη συνταγματική οργάνωση της πολιτικής και τη συμβολική αυτογνωσία μιας δημοκρατικής κοινωνίας.

Συντάκτης: Stazybο Hοrn

I am what I publish; so you are to me.

31 thoughts on “Δεκέμβριος 2008 – Μετανάστες στην πολιτική; Μια ανωμαλία”

  1. Kyriws, (isws), gia na dikaiologhsw to nickname moy se toyth dw th gwnia, 8a eprepe mallon na ginei apo ton grafonta mia endellexesterh diakrish toy «metanasth la8repibath», apo ton «metanasth polith».
    Par’ ol’ ayta, ta tapeina moy sygxarhthria eis ton metafrasth :-)

    Μου αρέσει!

  2. Πολύ καλό ποστ.
    Αυτη η πρόταση νομιζω οτι μπορει να παρανοηθει:
    «Έγιναν άτυποι πολίτες, πολίτες de facto αλλά όχι de jure, δηλαδή, πολίτες ενάντια στο νόμο.»
    –ένας παράνομος π.χ. δεν είναι οπωσδήποτε και εναντίον του νόμου, ιδίως ένας που θέλει να είναι/γινει νόμιμος πολίτης.
    de facto = στην πράξη, πρακτικά
    de jure = σύμφωνα με το νόμο, στα πλαίσια του νόμου, νομίμως
    (νομιζω, αν θυμάμαι καλα τα λατινικα που δεν τα πολυσυμπαθουσα κιολας)
    οπότε, η φράση: «Εγιναν πολίτες στην πράξη, πολίτες de facto αλλά όχι de jure, δηλαδή, πολίτες εκτός των πλαισίων του νόμου.
    (με καθε επιφυλαξη, εννοειται)

    Μου αρέσει!

    1. Κάνεις κριτική στη μετάφραση, ή στο πρωτότυπο; Νομίζω ότι αυτά ακριβώς που έγραψα εννοεί ο Καλύβας. Λέει against the law, ενάντια. Άλλωστε δεν πρόκειται για εκλαϊκευμένο κείμενο.

      Μου αρέσει!

      1. Αναφερθηκα στη συγκεκριμενη προταση με τους λατινικούς όρους/λεξεις. Το πρωτότυπο δεν μπορώ να το δω, εχω καποιο προβλημα με τα αρχεια PDF.

        Μου αρέσει!

        1. το ειδα: «They became informal citizens, citizens de facto but not de jure, that is, citizens against the law.» και μου κανει εντυπωση αυτη η διατυπωση.

          Μου αρέσει!

  3. Είδα προχτές το άρθρο στο Ιστολόγιον και καθώς το μάτι έπεσε πρώτα στον Καλύβα και μετά στον Ανδρέα, έπαθα για λίγο ψυχικό τραλαλά.
    Ευχαριστούμε για τη μετάφραση κι αυτού του αποσπάσματος. Πολύ καλό άρθρο και χρήσιμο και για τον άλλο Καλύβα.
    Την ταύτιση(identification) του λαού με το έθνος, γιατί την μετέφρασες προσδιορισμό με (εννοείς δια του έθνους). Είναι το μόνο σημείο που σκάλωσα.
    Οι λατινικοί όροι, που ενόχλησαν τη Ροδιά, είναι καθιερωμένοι.

    Μου αρέσει!

  4. Σχόλιο τροχάδην μόνο επί των λατινικών. Η μετάφραση του αποσπάσματος είναι σωστή αλλά η έννοια με την οποία χρησιμοποιούνται οι λατινικοί όροι στο πρωτότυπο είναι πρωτοφανής. De facto δεν σήμαινε ποτέ against the law. Και ο όρος δεν είναι χτεσινός για να επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες. Άρα μπορεί ο όροι να είναι καθιερωμένοι, αλλά η Ροδιά έχει δίκιο. Η χρήση τους στο κείμενο, είναι αδόκιμη. Μένει να το διαβάσω όλο.

    Μου αρέσει!

    1. Πολίτες στην πράξη, και όχι δια νόμου. Άτυποι πολίτες, άρα και ενάντια στο νόμο, πολίτες. Μα καμιά σας δεν βλέπει ότι το κείμενο μιλάει για ανωμαλία; Για αντίφαση που εξωτερικεύτηκε;

      Από σένα περίμενα ένσταση για τον λαό και το έθνος…

      Μου αρέσει!

      1. Μα είπα ότι δε το διάβασα όλο. Δεν πρόλαβα. Για ανωμαλία μπορεί να μιλάει αλλά με αυτό το άρα (και ενάντια στο νόμο, πολίτες) διαφωνώ. Η διαφορά je facto/de jure είναι αυτή του formal/informal και όχι του legal/illegal Ό,τι είναι de facto μπορεί και να ισχύει έστω και χωρίς τυπικό νόμο. Ούτε παράνομο είναι ούτε ενάντια στο νόμο. Και ήταν πάντα έτσι από την αρχή του χρόνου. Με την χρήση του όρου διαφώνησα. Για τα υπόλοιπα, συμφωνίες τε και ενστάσεις, αργότερα.

        Μου αρέσει!

        1. Και πολύ πολύ γρήγορα και χωρίς λέμε να έχω διαβάσει το κείμενο, πολίτη δεν σε κάνει ο νόμος, αλλά οι πράξεις σου. Όλα τα υπόλοιπα μπορεί να σου τα αναγνωρίσει ή να σου τα αφαιρέσει ο νόμος. Την ιδιότητα του πολιτικού όντος, όχι. Άρα δεν υπάρχουν τυπικοί και άτυποι πολίτες.

          Μου αρέσει!

        2. Τύποις πολίτης μπορείς να είσαι· αρκεί να έχεις γεννηθεί στην Ελλάδα από Έλληνες γονείς και να μην έχεις χάσει το δικαίωμα αυτό. Ουσία πολίτης μπορείς να γίνεις αν συμμετέχεις στα πολιτικά, στα κοινά, ακόμη και αν τύποις δεν σου έχει δοθεί το δικαίωμα αυτό…

          Μου αρέσει!

  5. Μια και πήρα την άδεια, ας αρχίσουμε από την (πολύ καλή) μετάφραση. Εάν μου επιτρέπεις μια δυο επισημάνσεις, θα πρότεινα στην αρχή, εκεί που λες άνοιξε νέους χώρους για την ιδιότητα του πολίτη από τα κάτω, να το άλλαζες με (π.χ.) από τη βάση. Εκεί σκάλωσα και ανέτρεξα στο αγγλικό για να καταλάβω τι εννοεί. Επίσης προς το τέλος το δικανικές κατηγορίες και νομικές κατασκευές ίσως θα ήταν πιο ευνόητο να γίνει νομικές κατηγοριοποιήσεις και κατασκευές, γιατί το δικανικές κατηγορίες μπορεί και να παραπέμψει στην κατηγορία “accusation”. Επίσης δεν κατάλαβα γιατί στη φράση the non-juridical dimension of a substantive, unmediated form of citizenship, τη λέξη non-juridical την απέδωσες “μη νομικίστικη” δίνοντάς της έτσι ηθελημένα αρνητική χροιά που δεν έχει το κείμενο. (Τουλάχιστον εγώ δεν κατάλαβα κάτι τέτοιο). Αντιλαμβάνομαι γιατί αμφιταλαντεύτηκες στην απόδοση του citizeship καθώς τη χρησιμοποιεί με όλες τις δυνατές έννοιες στο κείμενο, αλλά στο σημείο που έχεις την αγκύλη εννοεί αυτό που έχεις μέσα στην αγκύλη που, για μένα τουλάχιστον, δεν είναι το ίδιο με αυτό που είναι απέξω. Αυτά :)

    Διάβασα όλο το (αγγλικό) κείμενο, το οποίο είναι μια ενδιαφέρουσα ανάλυση των γεγονότων του προπερασμένου Δεκέμβρη και σίγουρα μια από τις καλογραμμένες αλλά όχι, κατά τη γνώμη μου, επαρκώς αιτιολογημένες αναλύσεις. Επί της ουσίας, σίγουρα αντιληφθήκαμε τα γεγονότα διαφορετικά. Δηλώνω ότι δεν θεωρώ ότι βίωσα μια πολιτική εξέγερση και γι αυτό συντάσσομαι με όσους είδαν μια συλλογική έκρηξη οργής και απελπισίας αλλά χωρίς ενιαία και κυρίως χωρίς πολιτική αιτιολογία πράγμα που παραδέχεται άλλωστε και ο συγγραφέας έστω κι αν ερμηνεύει τα γεγονότα ως προίκα για το μεταναστευτικό: thus, some spoke of a nihilistic event, a spontaneous explosion of rage and despair. They are right. (σελ. 360 9ος στίχος από το τέλος). Πέρα από τη διαφορετική ερμηνεία των γεγονότων όμως δεν θα είχα καμία αντίρρηση να διαβάσω μια ανάλυση που θα με έπειθε ή έστω θα με προβλημάτιζε για μια διαφορετική οπτική γωνία, εφόσον διαπίστωνα ότι είναι τεκμηριωμένη και δεν καταφεύγει σε ευκολίες. Επί προσθέτως, με προβληματίζει η χρήση όρων οι οποίοι είτε δεν έχουν αρκούντως ορισθεί για να καταλαβαίνουμε όλοι το ίδιο στο συγκεκριμένο συγκείμενο, είτε επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες, πολλές φορές αλληλοκαλυπτόμενες ενώ στο κείμενο παρουσιάζονται σε αντιδιαστολή, είτε ενώ η σημασία τους είναι απολύτως σαφής και δεδομένη στο κείμενο παρουσιάζονται με διαφορετική ερμηνεία με αποτέλεσμα η συνεννόηση να πάσχει. Οι καθιερωμένοι λατινικοί όροι de facto / de jure, όπως αναφέρθηκε και σε παραπάνω σχόλιο, ορίζουν τη διαφορά μεταξύ τυπικού και άτυπου και όχι αυτή μεταξύ νόμιμου και παράνομου. Ξαφνικά όλο το εθιμικό δίκαιο που ισχύει de facto και εφαρμόζεται στη σφαίρα του Διεθνούς (Δημοσίου και Ιδιωτικού) δικαίου είναι against the law; ‘Η μήπως θα μπορούσε και να είναι; Στο ίδιο πνεύμα, δεν δέχομαι τον όρο immigrant και την προφανή του μετάφραση μετανάστης για όλους τους υπηκόους ξένων κρατών που βρίσκονται στην Ελλάδα. Ειδικά όταν το ίδιο το κείμενο (σελ. 357 α’ παρ.) αναγκάζεται να διευκρινίσει: Of the 273 arrests recorded from the start of the unrest up to mid-January 2009, approximately 130 were immigrants, that is, foreigners lacking Greek citizenship. Οι υπήκοοι ξένων κρατών, για να το πούμε περιφραστικά μια και το “αλλοδαποί” από ουδέτερη λέξη έχει χρωματιστεί πολιτικά ιδιαιτέρως αρνητικά, που βρίσκονται στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε χώρα, νομίμως ή παρανόμως, μπορεί να είναι ταξιδευτές, επισκέπτες, φοιτητές, ερευνητές, επιχειρηματίες, καθηγητές, ελεύθεροι επαγγελματίες, άνεργοι, άεργοι, πολιτικοί πρόσφυγες, σκέτα πρόσφυγες, ανιθαγενείς, απάτριδες, τυχοδιώκτες, ποιητές ή δολοφόνοι. Εφόσον μιλάμε για ανθρώπους, μπορεί να είναι ό,τι μπορεί να είναι και ένας υπήκοος της χώρας υποδοχής συνεπώς μπορεί να είναι και μετανάστες. Τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά, ως “μετανάστης” ορίζεται το άτομο που ηθελημένα αφήνει την χώρα καταγωγής του σκοπό την αναζήτηση εργασίας. Η αποκλειστική χρήση του όρου όμως υποδηλώνει την πρόθεση του συγγραφέα να επικεντρωθεί σε αυτό το κοινωνικό υποσύνολο μη δίνοντας όμως κανένα στοιχείο ότι όντως πρόκειται περί αυτού. Με τον τρόπο αυτό αφενός αγνοεί και απαξιώνει όλους τους ξένους υπηκόους που βρίσκονται στη χώρα δίχως να είναι μετανάστες, αφετέρου δηλώνει την πρόθεσή του να θεωρήσει μετανάστες όλους τους ξένους υπηκόους, όσοι δηλαδή δεν έχουν την ελληνική υπηκοότητα. Πράγμα που εκτός από υποκειμενικό είναι και εντελώς αυθαίρετο.

    Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας και ας δεχτούμε, ότι όντως πρόπερσι το Δεκέμβρη ζήσαμε μια πολιτική εξέγερση στην οποία συμμετείχαν και ξένοι υπήκοοι. Γράφοντας μόνο για “μετανάστες” και ερμηνεύοντας “κυρίως άτομα ιδιώτες, εργάτες”, δεν μπορούμε παρά να διαπιστώσουμε ότι αναγνωρίζει δικαίωμα στη συμμετοχή, πολιτικό πράττειν και συνεπώς δικαίωμα σε πλήρη πολιτικά δικαιώματα στους ξένους εκείνους υπηκόους που ήρθαν με τη θέλησή τους, που εργάζονται, άρα παράγουν. Αναφέρεται σε μια εργατική τάξη που ενώ παράγει και συμμετέχει στην οικονομική ζωή της χώρας, βρίσκεται στερημένη πολιτικών δικαιωμάτων (enjoying (when they do) formal private rights) λόγω διαφορετικής υπηκοότητας. Σε μια αντίστροφη ανάγνωση και αφού αγνοεί κάθε άλλο ξένο υπήκοο νόμιμο κάτοικο πλην του μετανάστη, θα διαπιστώναμε ότι αναγνωρίζει ως κριτήριο για τη συμμετοχή στα κοινά, τη συμμετοχή στην γραμμή παραγωγής. Σχεδόν σε όλα τα δικαιϊκά συστήματα, κριτήριο πολιτικής συμμετοχής αποτελεί η ένταξη στον κοινωνικό ιστό και όχι η συμμετοχή στην παραγωγική διαδικασία. Η οποία είναι ευκταία για την κοινωνική ευμάρεια και δείκτης κοινωνικής ένταξης αλλά δεν μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στα κοινά. Και αυτό γιατί η έλλειψή της θα σημαίνει και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Αυτόματα ο κοινωνικός ιστός καθίσταται ασταθής και εξαρτώμενος από την οικονομική θέση του ατόμου καταργώντας την ισότητα των δικαιωμάτων αφού κάποια άτομα θα στερούνται πόρων και άρα συμμετοχής στα κοινά και άλλα ίσως μπορούν να διεκδικήσουν μεγαλύτερη συμμετοχή ανάλογα με την ευρύτητα της οικονομική τους θέσης.

    Επί του μεταφρασμένου τμήματος, εκτός από τις ουσιαστικές διαφωνίες σε πραγματικό και φιλοσοφικό επίπεδο, ομολογώ ότι αδυνατώ ν’ αντιμετωπίσω ένα κείμενο που έχει τόσες ακροβατικές νομικές ερμηνείες που για να τις αντικρούσω μία προς μία θα πρέπει να αφιερώσω πολλαπλάσιο χρόνο από εκείνον που γράφτηκε. Τόσο η πρωτοφανής και αδόκιμη χρήση των λατινικών νομικών όρων, όσο και η αβάσταχτη ελαφρότητα της Συνταγματικής (παρ)ερμηνείας με κάνουν ν’ αναρωτιέμαι: πόσο απέχει ο έλεγχος των πηγών; Ένα κλικ μέχρι το κείμενο του Συντάγματος; Και γιατί θεωρεί ότι κανείς δεν θα το κάνει; Σε όλο το κείμενο, ο συγγραφέας αναφέρεται στους Έλληνες με εθνικά και όχι πολιτικά κριτήρια. Γι αυτό αποδίδει στο ισχύον σύστημα μια “ηγεμονική εθνοκεντρική” αντίληψη της υπηκοότητας όπου το “εθνικό υποκείμενο” είναι ο αποκλειστικός φορέας των πολιτικών δικαιωμάτων (the hegemonic ethnocentric concept of citizenship and the ultimate primacy of the national subject as the exclusive bearer of political rights. (σελ. 359, 6 στίχοι από το τέλος). Αναφέρει ότι (με τη συμμετοχή τους οι μετανάστες) πραγμάτωσαν την ιδιότητα του πολίτη έξω από την εθνική της νομική μορφή (They realized citizenship outside its national legal form). Είναι όμως τόσο εθνική αυτή η νομική μορφή;
    Πριν όμως ανατρέξουμε στο κείμενο του Συντάγματος, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ιστορικά η έννοια του έθνους που σήμερα θεωρείται η αιτία όλων των πολιτικών και κοινωνικών προβλημάτων, αποτέλεσε το μέσοστο οποίο τα σημερινά κράτη τόσο σε Ευρώπη όσο και σε Αμερική οφείλουν την πολιτική και δικαιϊκή τους ταυτότητα. «Στην φαντασιακή ομοιογένεια δηλαδή που προσέδωσαν οι δεσμοί εθνικής αλληλεγγύης σε ένα σύνολο ατόμων και τα έκαναν να αισθανθούν ότι αποτελούν μια κοινότητα, αισθημάτων, αξιών, αντιλήψεων και παραδόσεων. (Αντώνης Μανιτάκης, Να στοχαστούμε την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης) σελ.3. Αυτό είναι ιστορική πραγματικότητα και πηγάζει από το γεγονός ότι “στην γαλλική επανάσταση, μητέρα των σημερινών αστικών ευρωπαϊκών κρατών, αλλά και στο γαλλικό συνταγματικό δίκαιο λαός και έθνος ταυτίζονται. Η στενή λογική και ιστορική σχέση λαού, έθνους, και κράτους οδήγησαν την πολιτική και συνταγματική θεωρία σε μια σειρά από ταυτοποιήσεις, όπως στην ταύτιση της εθνικής με τη λαϊκή κυριαρχία και των δύο αυτών μαζί με την κρατική κυριαρχία”. (Αντώνης Μανιτάκης op.cit.) Θεωρητικά λοιπόν η ταύτιση Λαού και Έθνους δεν είναι ούτε κάτι καινούριο, ούτε διαβολικό, ούτε φυσικά εάν ίσχυε θα αποτελούσε ελληνική πρωτοτυπία ή εξαίρεση.Ισχύει όμως; Μόνο αν δεχτούμε την από καθέδρας ερμηνεία του συγγραφέα. Αν όμως ελέγξουμε, θα διαπιστώσουμε ότι η μόνο θέση που παραθέτει προς υποστήριξη της ερμηνείας του είναι η προσωπική επιλεκτική (παρ)ερμηνεία του Συντάγματος. Σύμφωνα με το κείμενο “κατά το χρόνο της εξέγερσης, (…), το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι (σε τοπικές, εθνικές και Ευρωπαϊκές εκλογές) περιοριζόταν αυστηρά στους Έλληνες πολίτες. Αυτό το καθεστώς αποκλεισμού απορρέει από το συνταγματικό προσδιορισμό (identification) του λαού με το έθνος.” Το ισχύον Σύνταγμα στο άρθρο 1, εκεί που ορίζεται η μορφή του Πολιτεύματος προβλέπει ότι: “Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα”. Τουλάχιστον από το γράμμα του νόμου, του Συντάγματος εν προκειμένω, δεν προκύπτει η ταύτιση Λαού και Έθνους που επικαλείται ο γράφων αλλά η αναγνώριση δύο διαφορετικών εννοιολογικών μορφωμάτων σαφώς διαχωρισμένων. Οι εξουσίες που πηγάζουν από το πρώτο υπάρχουν υπέρ αυτού και του δεύτερου. Πέρα όμως από την κατά γράμμα ερμηνεία, αν ανατρέξουμε στην ελληνική συνταγματική ιστορία, θα διαπιστώσουμε ότι ναι μεν με το Σύνταγμα του 1827, το έθνος αναγνωρίστηκε, ως ‘κυρίαρχο’,μετά όμως την ιστορική μετάβαση από την εθνική στη λαϊκή κυριαρχία, ως κύριον της Πολιτείας θεωρείται και αναγνωρίζεται πλέον ο λαός: «όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό (…)». Αντώνης Μανιτάκης. Τι το κύριον της πολιτείας εστίν, σελ. 6 Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά Συντάγματα που μιλούν ακόμα σήμερα για εθνική κυριαρχία,το Ελληνικό Σύνταγμα ορίζει (αρ1 παρ2) ότι: “θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία.”
    Φυσικά υπάρχει πληθώρα συγγραμμάτων συνταγματικής ερμηνείας από νομικούς αρμοδιότερους από μένα ν’ αναλύσουν τα άρθρα και ν’ αναζητήσουν την επάρατη ταυτοποίηση (;) λαού και έθνους. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι η υπ’ αριθμόν 49 παραπομπή που δίνει ο γράφων για να στηρίξει το συμπέρασμα ταυτοποίησης Λαού και Έθνους είναι το ίδιο το Σύνταγμα άρθρο 1.3. Εκεί δηλαδή που οι καθηγητές Συνταγματικού δικαίου αναγνωρίζουν την αποτύπωση μιας ιστορικής μετάβασης, ο συγγραφέας, αγνοώντας (;) και σε κάθε περίπτωση ακυρώνοντας την πολιτειακή ιστορία της χώρας διαβλέπει ένα καθεστώς συνταγματικού αποκλεισμού. Αποκλεισμού των μεταναστών… Στην προσπάθειά του να θεμελιώσει το επικαλούμενο “καθεστώς συνταγματικού αποκλεισμού” ο κ. καθηγητής συνεχίζει: «Ακριβέστερα, σύμφωνα με το Τμήμα Β΄ του ελληνικού Συντάγματος, οι μετανάστες που είναι νόμιμοι κάτοικοι δεν είχαν το δικαίωμα να συνέρχονται και να συναθροίζονται (άρθρο 11), ούτε να μετέχουν σε ενώσεις (άρθρο 12).” Είναι αλήθεια ότι με μια απλή ανάγνωση των εν λόγω άρθρων διαπιστώνουμε ότι τα περιβόητα δικαιώματα αναγνωρίζονται στους Έλληνες. Συνταγματικός αποκλεισμός λοιπόν; Μήπως να γυρίσουμε λίγο παραπίσω και ν’ αναρωτηθούμε τι σημαίνει, σύμφωνα πάντα με το Σύνταγμα, Έλληνες; Άρθρο 4 παρ. 3: “Ελληνες πολίτες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος”. Ο Κώδικας Περί Ιθαγένειας, (ο νόμος) ακόμα και πριν αναθεωρηθεί, αναγνώριζε τη δυνατότητα κτήσης της Ελληνικής Ιθαγένειας και σε αλλογενείς και σε αλλοεθνείς και σε αλλοδαπούς. Κτήση Ιθαγένειας με πολιτογράφηση ονομάζεται η διαδικασία. Έλληνες πολίτες λοιπόν, αυτοί που απολαμβάνουν τα δικαιώματα των άρθρων 11 και 12, είναι όλοι όσοι απολαμβάνουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα, όλοι όσοι αποτελούν το Λαό. Δυστυχώς δεν είναι απαραιτήτως και πολιτικά όντα αλλά σίγουρα δεν είναι μόνο οι αυτόχθονες. Θα μπορούσαν να είναι και οι νόμιμοι μετανάστες εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου. Αλλά τότε δεν θα αυτοπροσδιοριζόταν ως νόμιμοι μετανάστες αλλά ως Έλληνες ανεξαρτήτως καταγωγής. Προς τί λοιπόν αυτοί οι εντυπωσιασμοί και τα εύκολα συμπεράσματα; (Για να μην προσθέσουμε το οφθαλμοφανές, ότι δικαίωμα ψήφου στις Ευρωπαϊκές εκλογές έχουν και οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδος, χωρίς να μετέρχονται της εθνικής ταυτότητος και φανούμε λεπτολόγοι).
    Με αφορμή το κείμενο αναρωτήθηκα σε ποια χώρα ή κρατικό μόρφωμα απολαμβάνουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα απαξάπαντες οι κάτοικοι χωρίς η ένταξη τους στο πολιτικό σύστημα να απαιτεί την πλήρωση προϋποθέσεων. Σε ποιο κράτος της Ευρώπης ας πούμε, οι αλλοδαποί που βρίσκονται ως νόμιμοι μετανάστες ή με οποιοδήποτε άλλο νόμιμο καθεστώς έχουν δικαίωμα ψήφου και άρα πολιτικά δικαιώματα άμα τη αφίξει τους. Σε ποια χώρα του πλανήτη έχει δικαίωμα ψήφου ο νόμιμος κάτοικος. Και εντέλει, από πότε αυτό ονομάζεται καθεστώς αποκλεισμού. Απάντηση δεν έχω. Πάσα πληροφορία δεκτή.
    Το ουσιαστικό είναι ότι ένας ξένος αναγνώστης, διαβάζοντας το κείμενο αποκομίζει την εντύπωση για να μην πω τη βεβαιότητα, ότι στην Ελλάδα εφαρμόζεται ένα αναχρονιστικό νομικό καθεστώς πολιτικού αποκλεισμού (a law that establishes their political exclusion), το οποίο αναγνωρίζει στο έθνος όλα τα δικαιώματα και αποκλείει τους μη εθνικούς από όλα τα δικαιώματα. Ή μάλλον τους αναγνωρίζει (όταν το κάνει) τυπικά ιδιωτικά δικαιώματα που περιορίζονται στην αστική και ιδιωτική σφαίρα της κοινωνικής ζωής και της οικονομικής παραγωγής ( the immigrants (…), enjoying (when they do) formal private rights, confined to the civil and private spheres of social life and economic production). Πέρα από την ασάφεια της πρότασης και την εισαγωγή καινοφανών όρων (τι εννοούμε τυπικά ιδιωτικά δικαιώματα; υπάρχουν και δημόσια; το τυπικά σε αντιδιαστολή με το άτυπα ή με το μη ουσιαστικά; ) τους οποίους δεν ερμηνεύει, αγνοεί ίσως και ηθελημένα το άρθρο 5 του Συντάγματος σύμφωνα με το οποίο: Καθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή τα χρηστά ήθη. Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων. Εξαιρέσεις επιτρέπονται στις περιπτώσεις που προβλέπει το διεθνές δίκαιο. Απαγορεύεται η έκδοση αλλοδαπού που διώκεται για τη δράση του υπέρ της ελευθερίας. Η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστη. Κανένας δεν καταδιώκεται ούτε συλλαμβάνεται ούτε φυλακίζεται ούτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο περιορίζεται, παρά μόνο όταν και όπως ορίζει ο νόμος.” Καμία αναφορά σε Έλληνες, εθνικό ανήκειν και λοιπά. Ο καθένας από όλους όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια δικαιούται να απολαμβάνει τα προαναφερόμενα ατομικά δικαιώματα στα οποία προβλέπεται και η συμμετοχή στην πολιτική ζωή της Χώρας έστω και αν δεν ψηφίζει. Μήπως όμως ο συγγραφέας εννοεί “ατομικά δικαιώματα”; Διότι αν είναι έτσι, για να φτάσουν οι λαοί της Ευρώπης να τα δουν συνταγματικώς προστατευμένα και η προστασία αυτή ν’ αποτελεί το συστατικό στοιχείο μιας Δημοκρατίας δόθηκαν αγώνες και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να περιγραφούν με την απαξιωτική αναφορά της προηγούμενης φράσης.
    Στα περισσότερα (για να μην πούμε σε όλα) δικαιϊκά συστήματα πλήρη πολιτικά δικαιώματα έχουν μόνο οι υπήκοοι του κράτους αλλά αυτή η διάκριση δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγματικό αποκλεισμό, ούτε φυσικά ελληνική πρωτοτυπία. Προς τι λοιπόν αυτή η κατάπτυστη ελληνική “εξαίρεση”; Όταν σε ένα τόσο μικρό τμήμα του κειμένου έχουμε μια τόσο μεγάλη προσπάθεια διαστρέβλωσης και κατά το δοκούν ερμηνείας των κειμένων, τί πρέπει να υποθέσω για όσο από το υπόλοιπο που δεν εμπίπτει στο γνωστικό μου αντικείμενο; Η μήπως θα πρέπει να κατεβάσω όλους τους τόμους και τα κείμενα που αναφέρει στις παραπομπές για να διαπιστώσω ότι όντως αυτό που γράφτηκε συμπίπτει με αυτό που μεταφέρθηκε;

    Στην προσπάθειά του να εξάγει πολιτικά συμπεράσματα από τη συμμετοχή(;) επαναστατημένων (;) μεταναστών (;) σε μια εξέγερση (;) ο συγγραφέας κάνει, εκτός από τα ερμηνευτικά, και ένα λογικό άλμα εξομοιώνοντας την φιλοσοφική ιδιότητα του πολιτικού όντος με αυτή του πολίτη ως υπηκόου ενός κράτους, γράφοντας ότι “με τη συμμετοχή τους στο γεγονός της εξέγερσης, οι επαναστατημένοι μετανάστες παραβίασαν ένα συνταγματικό δικαίωμα προνομιακού (;) καθεστώτος και νόμιμου αποκλεισμού (;). Έγιναν προσωρινά πολίτες μέσω μιας συνταγματικής παραβίασης”. Φυσικά και δεν παραβιάστηκε το Σύνταγμα από την όποια συμμετοχή νομίμως ή παρανόμως διαμενόντων αλλοδαπών υπηκόων στα γεγονότα του προπερασμένου Δεκέμβρη. Και κανένας δεν συνελήφθη για παραβίαση του Συντάγματος. Ούτε αποκτά κανείς προσωρινά την ιδιότητα του πολίτη. Αυτήν δε του πολιτικού όντος όποιος τη φέρει, δεν τη φέρει ούτε παροδικά ούτε προσωρινά ανεξάρτητα από την υπηκοότητά του. Ακόμα και αν ανατρέξουμε στη Σολώνεια αντίληψη του πολιτικού όντος η συμμετοχή των πολιτών σε κατάσταση πολιτικής διαμάχης αποτελεί την πραγμάτωση μιας ήδη υπάρχουσας πολιτικής ιδιότητας και όχι την εξ υπαρχής απόκτησή της.

    Η αλήθεια είναι ότι τα γεγονότα του προπερασμένου Δεκέμβρη αποτέλεσαν βάση για κάθε είδους ερμηνείες και αναλύσεις. Η κάθε πλευρά προσπάθησε να προσεταιριστεί τον πολιτικό αντίκτυπο των γεγονότων πράγμα που κατέστη εξαιρετικά εύκολο για όλους αφού πρόπερσι τον Δεκέμβρη η κοινωνική συνοχή ήταν απούσα. Ο πολιτικός λόγος επίσης. Η βάση, που δεν υπήρχε, δεν μπορούσε να αρθρώσει κανένα πολιτικό λόγο, κανένα συγκεκριμένο και κοινό αίτημα. Εξαιρουμένων των κινητοποιήσεων που οργανώθηκαν από πολιτικές παρατάξεις με συγκεκριμένα(;) αιτήματα, το κάθε άτομο κατέβηκε στους δρόμους για τους δικούς του λόγους. Πρόπερσι δεν καταπνίγηκε καμία εξέγερση. Εκτονώθηκε μια έκρυθμη κατάσταση. Η πολιτική πράξη, η όποια πολιτική πράξη προϋποθέτει πολιτική συνείδηση. Ατομική και συλλογική. Οι ατομικές που υπήρξαν δεν κατάφεραν να συσπειρωθούν. Το παραδέχεται και ο ίδιος ο συγγραφέας άλλωστε: Although the protesters, it is true, failed to hold space and to organize it politically, and abstained from articulating a unitary-popular demand or announcing an alternative positive political project, and did not create durable counter-powers and alternative institutions, their actions had a common determinate target. They were anti-statist.13 (σελ. 354, 13ος στίχος). Τώρα το κατά πόσον αυτή η έκρηξη βίας ήταν συνειδητά αντικρατική, ελέγχεται. Ήταν η γραμμή των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ήταν και η ερμηνεία κάποιων αναλυτών. Είναι μια υπόθεση. Ο χρόνος δεν τη δικαίωσε. Κανείς δεν αρνείται ότι όσοι από τους υπηκόους ξένων κρατών κατέβηκαν στο δρόμο συμμετέχοντας σε πορείες και διαδηλώσεις είχαν συνείδηση της πολιτικότητας της πράξης τους. Τα περιστατικά όμως αυτά δεν αρκούν για να στηριχθεί μια γενικευμένη υπόθεση ύπαρξης immigrant civic involvement (σελ. 359 β’ παρ.). Ούτε φυσικά τα τα γεγονότα του 2008 μπορούν να συγκριθούν με το Πολυτεχνείο ή ακόμη τα Δεκεμβριανά. Και όμως ο συγγραφέας, αν και παραδέχεται εν τέλει ότι τα γεγονότα δεν είναι συγκρίσιμα, υποκύπτει στη γοητεία της εύρεσης κοινών σημείων αφού δεν παραλείπει να σημειώσει ότι “but key distinctions cannot be ignored notwithstanding a shared anti-capitalist orientation” (σελ 353 β’ παρ.). Και δεν μπορώ να μη δω στη φράση “σε «καταφατική ανομία», σε παρανομία” (γραμμένο με λατινικούς χαρακτήρες στο κείμενο in “affirmative lawlessness,” in paranomia) μια ξεκάθαρη παραπομπή στο καθεστώς παρανομίας του ΚΚΕ. Δεν θέλω να καταχραστώ περισσότερο το χώρο των σχολίων, ούτε έχω το χρόνο να αντικρούσω όλο το κείμενο στίχο στίχο. Το οποίο ομολογώ ότι γράφτηκε με εξαιρετική δεξιοτεχνία στη συρραφή θέσεων, αναφορών και αναλύσεων, πολιτικών τε και φιλοσοφικών, πράγμα αναμενόμενο για καθηγητή πολιτικών επιστημών. Ανεξαρτήτως αυτού όμως, τέτοιου επιπέδου πολιτικές αναλύσεις οφείλουν να λαμβάνουν υπ’ όψιν τις εκ των ουκ άνευ ιστορικές γνώσεις που απαιτούνται για ν’ αποφύγουν ερμηνείες ευκολίας. Όποιος είχε το κουράγιο να φτάσει μέχρι εδώ, θα κατάλαβε ότι η αντίθεση μου με τις θέσεις του συγγραφέα είναι το μόνο που δεν αποτέλεσε τελικά πρόβλημα. Η διαπίστωση όμως, ότι είναι πολύ δύσκολο πια να βρεις μια τεκμηριωμένη πολιτική ανάλυση που να σέβεται τον αναγνώστη ακόμα και αν διαφωνείς με αυτήν μου άφησε μια πικρή γεύση στο στόμα…

    Μου αρέσει!

    1. Χαρά στο κουράγιο σου! Θα έπιανε και περισσότερο τόπο να τα έστελνες με email και στο συγγραφέα. Ο έρμος ο μεταφραστής, και μη νομικός, τι να κάνει. Τούδωσες να διαβάζει μέρες… :)

      Μερικές πρώτες γενικές παρατηρήσεις. Δεν «ερμήνευσε» τα γεγονότα ο Κ., όπως λες, με όσα διαπραγματεύεται στο άρθρο. Με μια πολύ συγκεκριμένη τους παράμετρο ασχολείται το κείμενο· μία από τις πολλές. Επίσης, δεν κατηγόρησε, ούτε τα έχωσε σε σένα, σε μένα, στην Ελλάδα, ή κάποιον άλλο. Δεν υπάρχει λόγος να επικαλούμαστε κάθε τόσο ότι «κι οι άλλοι τα ίδια κάνουν» ούτε να παίρνουμε απολογητική στάση, ενσυνείδητα ή όχι. Έχεις κολλήσει στο ντεγιούρε και το ντεφάκτο, και δεν μπορείς να καταλάβεις ότι η ανωμαλία που προσπαθεί να ανιχνεύσει το άρθρο είναι και σ’ αυτό. Δεν ισχυρίστηκε ο συγγραφέας ότι κάθε ντεφάκτο είναι παράνομο. Ακόμη, χωρίς να διαβάσω τις συνταγματικές σου παρατηρήσεις, να ξαναπώ ότι το identification δεν σημαίνει ταύτιση.

      Αν υπάρχει ειρωνεία στον «προπερασμένο Δεκέμβρη», η καθυστέρηση είναι δικαιολογημένη σε κάθε περιοδικό με peer review και μεγάλη προσφορά άρθρων.

      Εν πάση περιπτώσει, δεν είμαι εδώ για να υπερασπιστώ το συγγραφέα, ούτε συμφωνώ κι εγώ σε όσα λέει. Πρόταση για διάβασμα και προβληματισμό και διάλογο έκανε, και χαίρομαι που ανταποκρίθηκε έστω και μια ψυχή.

      Και φαντάζομαι ξέρεις τι μέκανε τούρκο σ’ αυτά που έγραψες :)

      να θεωρήσει μετανάστες όλους τους ξένους υπηκόους, όσοι, δηλαδή, δεν έχουν

      Μου αρέσει!

      1. Μπα δεν θέλω να το στείλω στο συγγραφέα. Αν ρωτήσει τον παντεπόπτη, θα το βρει…

        Να διευκρινίσω ότι δεν αισθάνθηκα ούτε ότι με κατηγόρησε ούτε ότι μου τα ‘χωσε ούτε ότι πρόσβαλλε εσένα ή την Ελλάδα. (Εντάξει στο δικαιϊκό μας σύστημα τα ‘χωσε λίγο αλλά ούτε αυτό είναι πρόβλημα). Ανέπτυξε μια θέση, την οποία για να τη στηρίξει κατέφυγε σε διάφορες στρεβλώσεις. Εκεί έχω ένσταση. Στην τεκμηρίωση. Αν αφαιρέσεις από το κείμενο όλη τη φιλολογία για τον νόμο που καθιερώνει τον πολιτικό τους αποκλεισμό τι μένει; Η αναφορά μου σε άλλα νομικά συστήματα δεν είχε την πρόθεση να «κρυφτώ» πίσω από το «κι οι άλλοι τα ίδια κάνουν». Είχε σκοπό να διασκεδάσει αυτή τη ελληνική πρωτοτυπία την οποία επικαλείται παντού στο κείμενο και εντελώς ξεκάθαρα στο στη σελ. 359 γράφοντας «Thus, although Greece’s legal immigration regime is in no way representative of other European countries who have institutionalized certain forms of civic rights for immigrants and one could certainly say that it lags behind the European standards in integrating newcomers». (Να μη σχολιάσω την ανακρίβεια και αυτής της φράσης γιατί θα πρέπει να κατεβάσω τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές νομοθεσίες και πα ποσίμπλ). Όπως βλέπεις στη σύγκριση προβαίνει ο συγγραφέας, όχι εγώ. Εαν ήθελα να είμαι σωστή στην τεκμηρίωσή μου όφειλα να αναφερθώ στις υπόλοιπες.

        Στο ίδιο πνεύμα, δεν έχω κολλήσει στα λατινικά, τα ανέφερα σαν παράδειγμα στο σημείο που γράφω ότι δεν ορίζει την έννοια των όρων που χρησιμοποιεί. Αν δεχτούμε ότι το ντεφάκτο μπορεί να είναι και παράνομο, τότε θα ήθελα το «υπό ποιες προϋποθέσεις». Πότε το ερμηνεύουμε έτσι και πότε αλλιώς. Ειδάλλως, πώς θες εγώ να ξέρω πότε εννοεί τί; και γιατί στην συγκεκριμένη περίπτωση θα πρέπει να πάρουμε αυτή την ερμηνεία και όχι την άλλη;

        Έχεις χίλια δίκια το identification όντως δεν σημαίνει ταύτιση. Ήθελα να γράψω ταυτοποίηση δια μέσου του έθνους. Κάπου το γράφω και «ταυτοποίηση», αλλά είχα στο μυαλό μου το αγγλικό όταν έγραφα. Αν και το νόημα δεν αλλάζει, γράψε λάθος.

        Αυτό με την ειρωνεία, δεν το κατάλαβα. :(

        Ξέρω ότι δεν είσαι εδώ για να υπερασπιστείς τον συγγραφέα, κουβέντα κάνουμε.

        Όσο γι αυτό που σ’ έκανε τούρκο· το έγραψα παντελώς εξεπίτηδες και αντί αφιέρωσης. ;)

        Μου αρέσει!

        1. Στα γρήγορα, ποιον εννοείς παντεπόπτη; Πάντως, αν εννοείς το γούγλη, δε νομίζω να κάθεται ο Κ. να ψάχνει αναφορές στα μπλογκ για το άρθρο του. Citations θα κοιτάει ο άνθρωπος, αυτό είναι το παιχνίδι, ή καλύτερα το επάγγελμα.

          Μου αρέσει!

        2. Τον γούγλη εννοώ φυσικά· αυτός δεν τα ξέρει όλα;
          Μα δεν είπα ότι θα κάθεται να ψάχνει γενικότερα. Όμως το άρθρο αυτό είναι το μόνο για το οποίο δίνει δεσμό στη σελίδα του. Άρα γνωρίζει ότι μπορεί να σχολιαστεί γενικότερα και από περιέργεια έστω μπορεί να το κοιτάξει. Αν δεν τον ενδιαφέρει το τί γράφεται στα μπλογκ, γιατί να τον ενδιαφέρει η άποψή μου έστω και αν την έστελνα με μαιλ; Δεν είμαι πανεπιστημιακός όπως ξέρεις…

          Μου αρέσει!

        3. Δεν πιστεύω ότι ο κάθε επιστήμονας ανθρωπιστικών σπουδών έχει το χρόνο και τη γνώση να κοιτάει τις αναφορές και τους δεσμούς προς τις σελίδες του στο διαδίκτυο. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι a priori δεν είναι δεκτικός σε τεκμηριωμένο διάλογο και αντίλογο. Χωρίς να χρειάζεται να είσαι του ίδιου χώρου.

          Τέλος νομίζω ότι τα άρθρα για τα οποία δίνει δεσμό, έχουν να κάνουν και με ζητήματα κοπιράιτ.

          Μου αρέσει!

        4. Είναι πιθανό. Όμως αν ήταν να το στείλω θα έπρεπε να κάνω ένα γενικότερο σχολιασμό του κειμένου και να εμπλουτίσω τις αναφορές μου πράγμα που απαιτεί πολύ χρόνο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει λόγος.

          Μου αρέσει!

      1. Καλά στο μυαλό μου μέσα είσαι συ; :)

        Ροδιά, άμα το διαβάσεις ελπίζω να μην αλλάξεις γνώμη και πάει και τσάμπα το χαρτί :)

        Μου αρέσει!

Τι είπες;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s