Μπαρμπαριά και Τούνεζι, 200 χρόνια πίσω

Προειδοποίηση: Κάθε ομοιότητα με πρόσωπα, γεγονότα και τόπους του 20ου και του 21ου αιώνα δεν αποτελεί σύμπτωση.

Το Φιλαδέλφεια στις φλόγεςΤο καλοκαίρι του 1801 οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπολύουν τον πρώτο τους πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία, μακρυά από το αμερικανικό έδαφος. Έχουν αρνηθεί την καταβολή του ετήσιου φόρου ασφαλούς ναυσιπλοΐας που απαιτεί ο Γιουσούφ Καραμανλή, Πασάς της Τρίπολης, και αυτός τους κηρύττει τον πόλεμο, με τον παραδοσιακό τρόπο, κόβοντας τον ιστό της σημαίας στο αμερικανικό προξενείο. Είναι η ευκαιρία που μια ζωή ψάχνει ο Τόμας Τζέφερσον, φρέσκος στη θέση του τρίτος Αμερικανός πρόεδρος.

Το νεοσύστατο αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό θα περάσει το Γιβραλτάρ αποφασισμένο να συντρίψει μια και καλή πειρατές και λοιπούς ενοχλητικούς ηγεμόνες της Μπαρμπαριάς.

Ήδη, για αιώνες, οι Οθωμανοί έχουν υποχρεώσει τους Ευρωπαίους σε καταβολή υπέρογκων ετήσιων φόρων με αντάλλαγμα την ασφαλή ναυσιπλοΐα στη Μεσόγειο. Και τα αμερικανικά εμπορικά, που έχουν πάψει να καλύπτονται από το φόρο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, ή της Γαλλίας κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας, δεν αποτελούν εξαίρεση. Η μη καταβολή ξεχωριστού φόρου απ’ το αμερικανικό κράτος στο Σουλτανάτο του Μαρόκου και τα Πασαλίκια της Αλγερίας, της Τυνησίας και την Τρίπολης αφήνει σχεδόν κάθε πλοίο που προσεγγίζει ή διασχίζει το Γιβραλτάρ στο έλεος των πειρατών. Αποτέλεσμα η αρπαγή των πλοίων τους, η ομηρία των πληρωμάτων τους και η καταβολή λύτρων. Αργά ή γρήγορα οι Αμερικανοί πληρώνουν για την ασφαλή ναυσιπλοΐα· η θαλάσσια περιοχή που ξεκινάει από τις δυτικές ακτές της Αφρικής στον Ατλαντικό και περνάει στη Μεσόγειο ως σχεδόν την Αίγυπτο είναι πολύ μεγάλη. Όμως τα ποσά γίνονται υπέρογκα για το νέο κράτος, που ακόμη ψάχνεται στο πώς θα εξασφαλίσει τακτικούς πόρους· σε μερικές περιπτώσεις η επιβάρυνση όλα αυτά τα χρόνια έχει φτάσει μέχρι και το 10% του προϋπολογισμού. Κι ενώ με τους Μαροκινούς καταφέρνουν να τα βρουν, οι τύποι στην Τρίπολη παραμένουν άπληστοι και αδίστακτοι.

Ο Καραμανλή τους έχει κηρύξει τον πόλεμο επικαλούμενος την αθέτηση συνθήκης για την προστασία της αμερικανικής ναυσιπλοΐας που έχει υπογράψει ο ίδιος ο Τζορτζ Ουάσιγκτον.

Το τρίτο στην ιστορία του αμερικανικού Ναυτικού πλοίο με το όνομα Enterprise1 θα περάσει στη Μεσόγειο με διαταγές να προστατεύει τα αμερικανικά εμπορικά πλοία. Σε μια άνιση τεχνολογικά αναμέτρηση, θα νικήσει το εχθρικό Τρίπολη την 1η Αυγούστου του 1801, υποχρεώνοντάς το σε αφοπλισμό και ταπεινωτική επιστροφή -καθώς από την αμερικανική πλευρά δεν έχει κηρυχθεί επισήμως πόλεμος. Με την έγκριση του Κογκρέσου, η Μεσόγειος θα γεμίσει αμερικανικά πλοία το 1802. Ένα νέο δόγμα διαμορφώνεται για την αμερικανική εξωτερική πολιτική· η στρατιωτική ισχύς είναι τελικά φθηνότερη από οποιαδήποτε άλλη λύση.

Ωστόσο, παρά την ολοφάνερη επικράτηση στη θάλασσα, ο εχθρός, το Κακό, παραμένει στη αφρικανική στεριά ασφαλής. Το 1803 το Φιλαδέλφεια θα προσαράξει από λανθασμένη πλοήγηση στο λιμάνι της Τρίπολης. Θα καταληφθεί, το πλήρωμά του θα αιχμαλωτιστεί, και το πλοίο θα χρησιμοποιηθεί ως βαρύ πυροβολικό εναντίον των Αμερικανών. Με μια ηρωική επιχείρηση των τελευταίων το Φιλαδέλφεια θα πυρποληθεί στις αρχές του 1804, ώστε να πάψει να χρησιμοποιείται εναντίον τους. Ωστόσο, παρ’ όλες τις προσπάθειες των Αμερικανών η Τρίπολη αντέχει για τέταρτο χρόνο.

Το μνημείο της Τρίπολης

Έχει έρθει η ώρα για την εξολόθρευση του Κακού και για μια ακόμη πρώτη. Αμερικανοί Πεζοναύτες θα πατήσουν στην Αφρική, στην πρώτη επιχείρηση στην ιστορία τους σε ξένο έδαφος. Είναι οκτώ όλοι κι όλοι, καθοδηγούμενοι από έναν Ουίλιαμ Ίτον, πρόξενο στην Τυνησία που ονειρευόταν τον εαυτό του στρατιωτικό, μαζί με ένα ασκέρι 500 ετερόκλητων ετερόδοξων μισθοφόρων, Αράβων, Ελλήνων και Βεδουίνων, βοηθούμενοι από τον εξόριστο αδερφό του Γιουσούφ, Α(χ)μέτ/Χαμίντ Καραμανλή. Σε μια αποστολή χωρίς λογική, διασχίζουν σε 50 ημέρες 800 χιλιόμετρα λιβυκή έρημο από την Αλεξάνδρεια μέχρι την Ντάρνα2, με σκοπό την κατάληψη της τελευταίας με συντονισμένη επίθεση από ξηρά και θάλασσα. Παρά την ταλαιπωρία και τα προβλήματα μεταξύ των μισθοφόρων, το παράτολμο σχέδιο στέφεται με επιτυχία. Η αστερόεσσα κυματίζει για πρώτη φορά σε μεσογειακή ακτή την άνοιξη του 1805. Η πρώτη αμερικανική νίκη έξω από την επικράτειά τους είναι γεγονός.

Γρήγορα θα έρθει η συνθηκολόγηση του Γιουσούφ. Ο πρώτος πόλεμος στην Μπαρμπαριά έχει κερδηθεί από το Νέο Κόσμο -ή είναι ισοπαλία; (τα 60.000 δολάρια που τελικά κατέβαλε ο Τζέφερσον θεωρήθηκαν αντίτιμο της εξαγοράς Αμερικανών αιχμαλώτων που είχαν στο μεταξύ πουληθεί ως σκλάβοι). Σε λιγότερο από δύο χρόνια, ωστόσο, θα ξεκινήσει νέος γύρος πειρατειών από Αλγερινούς, και ο πόλεμος μερικά χρόνια αργότερα θα ξαναρχίσει. Όμως οι Αμερικανοί έχουν καταφέρει να μπουν στη Μεσόγειο.

1. 200 τόσο χρόνια μετά, το όγδοο στη σειρά ομώνυμο πλοίο παραμένει στη Ερυθρά Θάλασσα, αναμένοντας διαταγές για τη διέλευση του Σουέζ και την είσοδό του στη Μεσόγειο…

2. Στην Ντάρνα, πεδίο εμφυλίων συρράξεων τις τελευταίες ημέρες, επρόκειτο να μεταβεί για μπίζνες αντιπροσωπεία των επιμελητηρίων του Ηρακλείου, αλλά τα γεγονότα τους πρόλαβαν.

Πηγές: Σχετικά άρθρα της αγγλόφωνης, τουρκόφωνης και αραβόφωνης (με μηχανική γκουγλομετάφραση οι δύο τελευταίες) Wikipedia

Στο λογαριασμό Ottoman Archives του τουίτερ, πήρε το μάτι μου ένα πίνακα της πυρπόλησης του 1804, οπότε τον βάζω κι εδώ:
Burning of Philadelphia in the Harbor of Tripoli 1805

Συντάκτης: Stazybο Hοrn

I am what I publish; so you are to me.

19 thoughts on “Μπαρμπαριά και Τούνεζι, 200 χρόνια πίσω”

      1. Δεν το έγραψα για να σε φέρω σε δύσκολη θέση, οφείλω να υποστηρίξω τον έπαινο:
        1. Ενημερώνεις για ιστορικά γεγονότα άγνωστα -στους περισσότερους, νομίζω.
        2. Τα συνταιριάζεις με γλαφυρότητα.
        3. Τα προβάλλεις στη σημερινή εποχή, επιτυχώς. (μου άρεσε ιδιαίτερα)
        4. Η σύμπτωση του ονόματος «Καραμανλή» δεν με άφησε αδιάφορη. (πέθανα στα γέλια)
        5. Η επιλογή της εικονογράφησης πολυ καλή.
        6. Καταλαβαίνει κανείς –τουλάχιστον η αφεντιά μου– πολλά περισσότερα για τα όσα συμβαίνουν σήμερα και ευχαριστώ ιδιαιτέρως γι αυτό.
        7. Οι παραπομπές εξαιρετικές, να μη λείψει και το χιούμορ!
        8. Αναφέρομαι στο ανέβασμα του πήχεως(!) επειδή βρίσκομαι σε δίλημμα.. έχω μαζέψει ένα σωρό θέματα και δίσταζα να τα ανεβάσω.. Ιδωμεν.
        9. Το πήρες ζεστά το θέμα και το έψαξες σε περισσότερες από μια πηγές.
        10. Μου δίνεις πάσα για μια σχετική εκπομπούλα. (δεκτές προτασεις για μουσική επενδυση)

        Μου αρέσει!

  1. Είχα καιρό να σε επισκεφτώ και έπεσα επάνω σε ποστάκι που είναι θαυμάσιο.
    Σήμερα ο Γκαντάφι είπε: … Θα δείτε τον Ισλαμικό ιερό πόλεμο μπροστά σας στη Μεσόγειο «, λέει στη συνέντευξή του και τονίζει ότι «οι άνθρωποι του Μπιν Λάντεν θα επιβάλλουν την καταβολή λύτρων σε στεριά και θάλασσα.Θα επιστρέψουμε στις εποχές του Κοκκινογένη, των πειρατών, των Οθωμανών, που επέβαλαν φόρο σε κάθε πλοίο «.
    Αλλά και η Χίλαρυ στις 3-3-11 είπε:Έχω απηυδήσει πλέον με αυτή την κατάσταση (την πειρατεία από τους Σομαλούς), είπε η κ. Κλίντον στην ακρόαση της επιτροπής και προσέθεσε » πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα και ταυτόχρονα να ξεκαθαρίσουμε στη διεθνή κοινότητα, ότι το καλύτερο για όλους θα ήταν να συνταχθούν μαζί μας, στην προσπάθεια που έχουμε δρομολογήσει να απαλλάξουμε την περιοχή από αυτή τη μάστιγα «.
    Λέτε η πειρατεία να ξανάρθει στο επίκεντρο των διεθνών δράσεων;

    Μου αρέσει!

    1. Τη δήλωση δεν την άκουσα. Δεν την θεωρώ παράξενη, καθένας από την ιστορία του εμπνέεται για να κινδυνολογήσει, να απειλήσει, να εμψυχώσει, κ.ο.κ. Για τους Σομαλούς πειρατές το είχα σκεφτεί, αλλά άφησα αρκετά απέξω, για να μην μακρηγορήσω. Σκεφτόμουν ότι θα μπορούσα να αναφέρω κι άλλα σε ενδεχόμενη συζήτηση

      Για παράδειγμα, ο επίσημος ύμνος των Αμερικανών πεζοναυτών έχει αναφορά στην Τρίπολη. Ο πόλεμος αυτός αποτέλεσε ευκαιρία για μια πρώτη φουρνιά Αμερικανών ηρώων έξω από τα εδάφη τους. Κι ένα φρέσκο έθνος, ή έθνος-κράτος κατά Βερέμη, χρειάζεται ήρωες και πέρα απ’ την ανεξαρτησία του. Δόθηκε ακόμη η ευκαιρία να γίνει κατανοητή η ανάγκη κρατικών εσόδων, διάβαζε φορολογίας.

      Κι είναι απίστευτο πόσοι Αμερικανοί είδαν στα πρόσωπα των δύο Μπους, σύγχρονους Τζέφερσον.

      Μου αρέσει!

    2. Πόσο γρήγορα βγήκε αληθινή η Χίλαρυ! Τώρα, με την κατατρόπωση του Γκαντάφι, πειρατεία πάπαλα. Μαζί με την κατατρόπωση του Γκαντάφι στον πάτο και η ευρώπη, που θα υποχωρήσει κάτω απο το βαρος εκατομμυριων βορειοαφρικανών τουριστών. Με ενα σμπάρο δυο τριγόνια, που λένε.

      Μου αρέσει!

        1. Μόνο άνανδροι; Η μάχες σώμα με σώμα ανήκουν στο μακρινό παρελθον…
          Το ζουμί είναι η μεταγραφή ενός επιθετικού πολέμου της Παγκόσμιας Δύναμης σε τοπικό (αφροευρωπαϊκό, μεσογειακό) πόλεμο υπέρ του «καταπιεσμένου λιβυκού λαού». Πόλεμος με ψυχολογικό (ανατρεπτικό της λογικής) υπόβαθρο.

          Μου αρέσει!

        2. Υπάρχει και κάτι άλλο, το είπα και στου Σαραντάκου: ο πόλεμος στη Σερβία έδειξε ότι πόλεμος από αέρος κερδίζεται μόνον αν καταστραφούν υποδομές, ουσιαστικά αν ισοπεδωθεί η χώρα. Και επιπλέον, δε νομίζω ότι οι νίκες (όπως δείχνει μέχρι τώρα) του Καντάφι στηρίζονται στην αεροπορία. Οπότε, ή μια τρύπα στο νερό, ή χερσαία εμπλοκή με ανυπολόγιστες συνέπειες.
          Γιατί έχω σχεδόν πειστεί ότι η κατάσταση στη Λιβύη έχει να κάνει περισσότερο με φυλετικό εμφύλιο παρά με εξέγερση.

          Μου αρέσει!

      1. Γράφεις σαχλαμάρες, άκυρα τα συχαρίκια ;)

        Σοβαρά, το μόνο που έχω να πω είναι, γιατί Τούνεσι; Τούνεζι δεν το λέγαμε;
        (πολύ ωραίο, απλά αυτές τις μέρες δεν έχω πολύ χρόνο για σχολιασμό και διάβασμα)

        Μου αρέσει!

        1. Άμα σου πω ότι κι εγώ για Τούνεζι το ξεκίνησα, κι αργά το κατάλαβα ότι τόγραψα αλλιώς… Δεν πειράζει, κι εσύ στο Ζωγράφου, λες αντί για στου. :-P

          Μου αρέσει!

  2. Παράθεμα: Links « INDIBLOG

Τι είπες;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s